Vì sao doanh nghiệp XNK cần nắm rõ các loại thuế
Chi phí thuế thường chiếm tỷ trọng lớn trong tổng giá vốn của một lô hàng nhập khẩu. Hiểu đúng các loại thuế áp dụng giúp doanh nghiệp tính toán giá thành chính xác, tránh bị động khi làm thủ tục hải quan và tận dụng được các chính sách ưu đãi hợp pháp.
Thuế nhập khẩu
Đây là loại thuế cơ bản nhất, đánh trực tiếp vào hàng hóa nhập khẩu, tính theo trị giá tính thuế nhân với thuế suất tương ứng với mã HS. Thuế suất nhập khẩu tại Việt Nam được chia thành ba nhóm: thuế suất thông thường, thuế suất ưu đãi (MFN) áp dụng với các nước có quan hệ tối huệ quốc, và thuế suất ưu đãi đặc biệt áp dụng cho hàng hóa có C/O hợp lệ theo các FTA.
Thuế giá trị gia tăng (VAT)
Hàng nhập khẩu, ngoài thuế nhập khẩu, còn phải chịu thuế VAT ngay tại khâu nhập khẩu, tính trên trị giá tính thuế cộng với thuế nhập khẩu (và thuế tiêu thụ đặc biệt nếu có). Mức thuế suất VAT phổ biến tại Việt Nam là 10%, một số nhóm hàng hóa được áp dụng mức ưu đãi hơn hoặc miễn thuế tùy quy định hiện hành.
Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB)
Chỉ áp dụng cho một số nhóm hàng hóa đặc thù, có tác động đến sức khỏe cộng đồng hoặc môi trường như rượu, bia, thuốc lá, ô tô, xăng dầu… Thuế TTĐB thường có mức thuế suất cao và được tính cộng dồn vào giá tính thuế VAT, khiến giá bán cuối cùng của nhóm hàng này tăng đáng kể so với hàng hóa thông thường.
Các loại thuế phòng vệ thương mại
Khi hàng nhập khẩu có dấu hiệu gây thiệt hại cho sản xuất trong nước, Việt Nam có thể áp dụng thêm:
- Thuế tự vệ – áp dụng khi lượng hàng nhập khẩu tăng đột biến, gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất nội địa.
- Thuế chống bán phá giá – áp dụng khi hàng nhập khẩu bán với giá thấp hơn giá trị thông thường tại nước xuất khẩu.
- Thuế chống trợ cấp – áp dụng khi hàng hóa được trợ cấp bất hợp lý từ chính phủ nước xuất khẩu, khiến giá bán rẻ bất thường.
Thuế bảo vệ môi trường
Áp dụng cho một số mặt hàng có khả năng gây tác động tiêu cực đến môi trường khi sử dụng, như xăng dầu, túi ni-lông thuộc diện chịu thuế, than đá… Đây là loại thuế gián thu, được cộng vào giá bán sản phẩm.
Cách tính thuế cơ bản
Nguyên tắc chung: Thuế nhập khẩu = Trị giá tính thuế × Thuế suất nhập khẩu. Sau đó, thuế TTĐB (nếu có) và thuế VAT được tính lần lượt trên nền trị giá đã cộng dồn các khoản thuế trước đó. Vì công thức tính có thể thay đổi theo từng nhóm hàng và chính sách hiện hành, doanh nghiệp nên đối chiếu biểu thuế xuất nhập khẩu mới nhất hoặc nhờ đại lý hải quan tính toán chính xác trước khi ký hợp đồng ngoại thương.
