Một container hàng trị giá vài tỷ đồng rơi xuống biển trong lúc bốc dỡ, hay bị ẩm mốc do hầm tàu rò rỉ nước – những rủi ro này nghe có vẻ xa vời cho đến khi nó xảy ra với chính lô hàng của mình. Bảo hiểm hàng hóa tồn tại chính là để giải quyết câu hỏi: ai sẽ chịu thiệt hại đó.
Bảo hiểm hàng hóa bảo vệ điều gì
Bảo hiểm hàng hóa vận chuyển (Cargo Insurance) bồi thường tổn thất tài chính khi hàng hóa bị mất mát, hư hỏng trong quá trình vận chuyển do các rủi ro được bảo hiểm – va chạm, đắm tàu, cháy nổ, cướp biển, hay đôi khi cả những rủi ro phụ như ẩm ướt, rách vỡ tùy điều khoản. Đơn bảo hiểm phổ biến nhất trong vận tải biển dựa trên bộ điều khoản Institute Cargo Clauses (ICC), chia thành ba loại chính: điều khoản A (bảo hiểm mọi rủi ro, phạm vi rộng nhất), điều khoản B và C (phạm vi hẹp hơn, chỉ bồi thường các rủi ro liệt kê cụ thể).
Khi nào doanh nghiệp nên mua bảo hiểm
Với điều kiện CIF hoặc CIP, người bán có nghĩa vụ mua bảo hiểm tối thiểu cho người mua, nhưng mức bảo hiểm tối thiểu theo Incoterms thường chỉ theo điều khoản C – phạm vi bảo vệ hẹp. Với hàng giá trị cao, dễ hư hỏng hoặc đi qua tuyến đường có rủi ro cao, doanh nghiệp nên chủ động mua thêm bảo hiểm bổ sung theo điều khoản A, thay vì chỉ dựa vào mức tối thiểu mà đối tác cung cấp.
Chi phí bảo hiểm có đáng để cân nhắc
Phí bảo hiểm hàng hóa thường chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ so với giá trị lô hàng, thường dao động khoảng 0,1 – 0,5% giá trị hàng tùy loại hàng và tuyến vận chuyển. So với rủi ro mất trắng cả lô hàng nếu xảy ra sự cố, khoản phí này gần như không đáng kể. Vấn đề quan trọng hơn là chọn đúng phạm vi bảo hiểm phù hợp với đặc thù hàng hóa, và đọc kỹ các điều khoản loại trừ trước khi ký hợp đồng bảo hiểm.
Kết luận
Bảo hiểm hàng hóa không phải là chi phí thừa mà là công cụ quản trị rủi ro cần thiết trong vận tải quốc tế, đặc biệt với những lô hàng giá trị lớn. Doanh nghiệp nên chủ động tìm hiểu và đàm phán mức bảo hiểm phù hợp, thay vì mặc định chấp nhận mức tối thiểu mà đối tác đưa ra.
