Incoterms 2020 là gì?
Incoterms (International Commercial Terms) là bộ quy tắc thương mại quốc tế do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành, quy định rõ trách nhiệm, chi phí và thời điểm chuyển giao rủi ro giữa người bán và người mua trong một giao dịch hàng hóa xuyên biên giới. Phiên bản Incoterms 2020 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2020, thay thế cho Incoterms 2010, và hiện vẫn là bộ quy tắc được sử dụng rộng rãi nhất trong các hợp đồng ngoại thương.
Nói đơn giản, khi hai bên ký hợp đồng mua bán quốc tế và ghi kèm một điều kiện Incoterms (ví dụ FOB, CIF, DAP…), điều kiện đó sẽ xác định: ai chịu trách nhiệm thuê phương tiện vận chuyển, ai mua bảo hiểm, ai làm thủ tục hải quan xuất/nhập khẩu, và tại điểm nào thì rủi ro về hàng hóa được chuyển từ người bán sang người mua.
Vì sao doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần nắm rõ Incoterms
Rất nhiều tranh chấp thương mại quốc tế xuất phát từ việc hai bên hiểu sai hoặc không thống nhất về điều kiện giao hàng. Nắm rõ Incoterms giúp doanh nghiệp xác định chính xác chi phí thực tế phải trả, biết rõ thời điểm mình phải chịu rủi ro, chủ động trong việc lựa chọn đơn vị vận tải, hãng bảo hiểm, và tránh phát sinh chi phí ẩn hoặc tranh chấp về trách nhiệm khi có sự cố xảy ra giữa đường.
11 điều kiện trong Incoterms 2020
Incoterms 2020 chia thành hai nhóm, dựa trên phương thức vận tải áp dụng.
Nhóm 1: Áp dụng cho mọi phương thức vận tải (7 điều kiện)
EXW (Ex Works – Giao tại xưởng): Người bán chỉ cần đặt hàng sẵn sàng tại kho/xưởng của mình. Người mua chịu toàn bộ chi phí và rủi ro từ đó trở đi, kể cả bốc hàng lên phương tiện.
FCA (Free Carrier – Giao cho người chuyên chở): Người bán giao hàng cho người chuyên chở do người mua chỉ định, tại địa điểm đã thỏa thuận.
CPT (Carriage Paid To – Cước phí trả tới): Người bán trả cước vận chuyển đến địa điểm đích, nhưng rủi ro chuyển giao ngay khi hàng được giao cho người chuyên chở đầu tiên.
CIP (Carriage and Insurance Paid To – Cước phí và bảo hiểm trả tới): Tương tự CPT nhưng người bán còn phải mua bảo hiểm cho hàng hóa ở mức cao hơn so với Incoterms 2010.
DAP (Delivered At Place – Giao tại địa điểm đến): Người bán chịu trách nhiệm và chi phí cho đến khi hàng đến địa điểm đích đã thỏa thuận, chưa dỡ hàng.
DPU (Delivered at Place Unloaded – Giao tại địa điểm đến đã dỡ hàng): Người bán chịu trách nhiệm đến khi hàng được dỡ xuống tại nơi đến. Đây là điều kiện duy nhất yêu cầu người bán dỡ hàng.
DDP (Delivered Duty Paid – Giao đã trả thuế): Người bán chịu toàn bộ trách nhiệm, chi phí và rủi ro, bao gồm cả thuế nhập khẩu, cho đến khi hàng đến tay người mua.
Nhóm 2: Áp dụng riêng cho đường biển và đường thủy nội địa (4 điều kiện)
FAS (Free Alongside Ship – Giao dọc mạn tàu): Người bán giao hàng đến khi hàng được đặt dọc mạn con tàu do người mua chỉ định tại cảng xếp hàng.
FOB (Free On Board – Giao hàng lên tàu): Người bán chịu trách nhiệm đến khi hàng được xếp lên tàu. Đây là điều kiện phổ biến nhất trong xuất khẩu đường biển tại Việt Nam.
CFR (Cost and Freight – Tiền hàng và cước phí): Người bán trả cước vận chuyển đến cảng đích, nhưng rủi ro chuyển sang người mua ngay khi hàng qua lan can tàu tại cảng xếp.
CIF (Cost, Insurance and Freight – Tiền hàng, bảo hiểm và cước phí): Tương tự CFR nhưng người bán phải mua thêm bảo hiểm cho lô hàng.
Lưu ý khi lựa chọn điều kiện Incoterms phù hợp
Doanh nghiệp nên cân nhắc năng lực thực tế của mình trong việc làm thủ tục hải quan, thuê tàu, mua bảo hiểm trước khi chọn điều kiện. Doanh nghiệp mới xuất khẩu lần đầu thường nên chọn các điều kiện đơn giản như FOB hoặc EXW để giảm bớt trách nhiệm vận hành, trong khi doanh nghiệp có kinh nghiệm có thể cân nhắc CIF hoặc DDP để chủ động kiểm soát chuỗi cung ứng và tối ưu chi phí.
Việc lựa chọn đúng điều kiện Incoterms không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí mà còn hạn chế tối đa rủi ro pháp lý khi có tranh chấp phát sinh. Nếu doanh nghiệp cần tư vấn về phương án vận chuyển, làm thủ tục hải quan phù hợp với từng điều kiện Incoterms cụ thể, đội ngũ Huyên Ngọc luôn sẵn sàng hỗ trợ khảo sát và báo giá chi tiết.
