Khi nhắc đến vận chuyển hàng hóa từ cảng biển đến kho, phần lớn doanh nghiệp vẫn nghĩ ngay đến xe tải. Nhưng khi chi phí logistics ngày càng trở thành bài toán cạnh tranh, vận tải đa phương thức đang được nhắc đến nhiều hơn như một lời giải dài hạn.
Bức tranh hiện tại: đường bộ vẫn chiếm ưu thế
Năm 2025, sản lượng vận tải hàng hóa cả nước đạt trên 3 tỷ tấn, tăng 14,1% so với cùng kỳ, trong đó sản lượng vận tải đường bộ đạt trên 2,2 tỷ tấn, tăng 14,7%; sản lượng container qua cảng biển đạt xấp xỉ 34,3 triệu TEU, tăng 12%. Tuy nhiên, thị phần vận tải đang mất cân đối rõ rệt: đường bộ chiếm khoảng 75% khối lượng hàng hóa vận chuyển, trong khi đường sắt – loại hình vận chuyển khối lượng lớn với chi phí thấp hơn – chỉ chiếm vỏn vẹn 0,18%.
Vì sao vận tải đa phương thức chưa phát triển?
Hiện vận tải đa phương thức mới chỉ chiếm khoảng 2 – 3% tổng sản lượng hàng hóa vận chuyển. Nguyên nhân chính là sự thiếu đồng bộ giữa các điểm gom hàng, trạm trung chuyển và cảng cạn (ICD). Kết nối giữa đường sắt với cảng biển, cảng cạn và các trung tâm logistics lớn vẫn chưa đồng bộ, khiến doanh nghiệp khó tận dụng được lợi thế chi phí của các phương thức vận chuyển khối lượng lớn.
Theo các chuyên gia, nếu hạ tầng được kết nối đồng bộ, chi phí vận tải hàng hóa có thể giảm từ 10 – 15%, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng xuất khẩu.
Hướng đi cho doanh nghiệp vận tải
Trong khi chờ hạ tầng quốc gia hoàn thiện, doanh nghiệp vận tải đường bộ vẫn giữ vai trò chủ đạo trong khâu gom hàng và phân phối chặng cuối – đoạn kết nối quan trọng giữa cảng biển và điểm đến cuối cùng. Những đơn vị hiểu rõ đặc thù từng khu vực, linh hoạt trong điều phối xe và kết nối tốt với cảng sẽ vẫn là mắt xích không thể thay thế, dù vận tải đa phương thức có phát triển đến đâu.
Kết luận
Vận tải đa phương thức là xu hướng tất yếu để giảm chi phí logistics quốc gia, nhưng trong ngắn hạn, vận tải đường bộ vẫn là mắt xích then chốt kết nối hàng hóa từ cảng đến tận nơi. Lựa chọn đối tác vận tải có kinh nghiệm và linh hoạt vẫn là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp tối ưu chuỗi cung ứng ngay từ bây giờ.
