Một lô sơn, pin lithium hay hóa chất tẩy rửa tưởng chừng bình thường trong sinh hoạt hàng ngày, nhưng khi đưa lên tàu biển hoặc máy bay lại thuộc diện hàng nguy hiểm phải khai báo đặc biệt. Không ít doanh nghiệp bị từ chối vận chuyển hoặc phạt nặng chỉ vì không biết mặt hàng của mình nằm trong danh mục này.
Hàng nguy hiểm được phân loại như thế nào
Theo quy tắc quốc tế IMDG Code (đường biển) và IATA DGR (đường hàng không), hàng nguy hiểm được chia thành 9 nhóm: chất nổ, khí nén, chất lỏng dễ cháy, chất rắn dễ cháy, chất oxy hóa, chất độc và lây nhiễm, chất phóng xạ, chất ăn mòn, và các chất nguy hiểm khác (bao gồm pin lithium, chất gây ô nhiễm biển). Mỗi nhóm có yêu cầu riêng về đóng gói, dán nhãn cảnh báo (placard) và cách sắp xếp trên phương tiện vận chuyển để tránh phản ứng hóa học nguy hiểm giữa các nhóm hàng khác nhau.
Chứng từ và thủ tục bắt buộc
Lô hàng nguy hiểm bắt buộc phải có Phiếu an toàn hóa chất (MSDS/SDS), khai báo hàng nguy hiểm (Dangerous Goods Declaration) do người gửi hàng ký xác nhận, và trong nhiều trường hợp cần giấy phép vận chuyển hàng nguy hiểm do cơ quan chức năng cấp trước khi hãng tàu hoặc hãng bay chấp nhận chở. Việc khai sai loại hàng hoặc thiếu chứng từ có thể khiến lô hàng bị giữ lại tại cảng, phạt hành chính, hoặc trong trường hợp nghiêm trọng bị từ chối vận chuyển hoàn toàn.
Lưu ý để tránh rủi ro khi vận chuyển
Doanh nghiệp nên xác định rõ mã UN Number và nhóm phân loại của hàng hóa ngay từ khâu tìm nguồn hàng, không đợi đến lúc đặt chỗ tàu mới kiểm tra. Việc lựa chọn đơn vị đóng gói và forwarder có kinh nghiệm xử lý hàng nguy hiểm cũng quan trọng không kém, vì sai sót trong đóng gói có thể dẫn đến sự cố cháy nổ, rò rỉ gây thiệt hại nghiêm trọng cả về tài sản lẫn uy tín doanh nghiệp.
Kết luận
Vận chuyển hàng nguy hiểm không phải là điều nên né tránh, nhưng đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động tìm hiểu quy định và chuẩn bị đầy đủ chứng từ trước khi giao hàng. Làm việc với đối tác logistics có kinh nghiệm trong lĩnh vực này giúp giảm đáng kể rủi ro bị từ chối vận chuyển hoặc gặp sự cố ngoài ý muốn.
